تخریب بتن، چه برای بازسازی باشد یا تغییر طرح، همیشه کاری پرزحمت و زمانبر به نظر میرسید. بسیاری از مهندسان و فعالان ساختوساز هنوز خاطره روشهای قدیمی، پرسر و صدا و طاقتفرسا را به یاد دارند. خبر خوب این است که امروز، سادهترین روش تخریب بتن این تصویر را کاملا تغییر داده است. فناوریهای نوظهور، راهکارهایی را معرفی کردهاند که تخریب را سریع، تمیز و کمزحمت میکنند. در این مقاله، به سراغ سادهترین روش تخریب بتن میرویم و آن را بررسی میکنیم.
تخریب بتن
گاهی اوقات، ترکهای عمیق در سقف یا دیوارهای بتنی آنقدر گسترده میشوند که ترمیم دیگر امکانپذیر نیست. در این شرایط، تخریب بتن به عنوان راهحل نهایی مطرح میشود. تخریب بتن، فرآیندی به معنای جداسازی کنترلشده بخشهای بتنی از ساختمان است. دلایل مختلفی برای نیاز به تخریب بتن وجود دارد؛ مثلا هنگام تغییر کاربری یا نوسازی یک ملک، آمادهسازی محل برای ساختوساز جدید، رفع ایرادات جدی در سازه یا حذف بخشهای غیرمجاز.
در برخی پروژهها، بهویژه زمانی که با تخریب بتن مسلح سروکار داریم، انتخاب روش تخریب اهمیت دوچندان پیدا میکند؛ زیرا وجود میلگردها و آرماتورها میتواند کار را دشوارتر کند.
سادهترین روش تخریب مکانیکی بتن
برای انتخاب سادهترین روش تخریب مکانیکی بتن، فاکتورهای متعددی مانند حجم بتن، دستورات ایمنی، بودجه و نوع سازه را باید در نظر بگیرید.
تخریب با واترجت
تخریب بتن با واترجت یا کاترجت به معنای استفاده از فشار بسیار بالای آب برای برش و جداسازی بتن است. این روش دقت فوقالعادهای دارد و حتی در برخی موارد، برای برش بتن مسلح نیز به کار میرود؛ چرا که میتواند هم بتن و هم پوشش میلگرد را با کمترین آسیب به سازه اطراف جدا کند. مزیت بزرگ واترجت این است که هیچ لرزشی ایجاد نمیکند. هزینه اجرای آن از روشهای سنتی تخریب بتن بیشتر است و به مصرف مقدار زیادی آب نیاز دارد.
تخریب با پیکور
پیکور ابزاری قدرتمند است که با ضربات سریع و پیاپی، تخریب بتن را انجام میدهد. این ابزار توانایی شکستن حتی ضخیمترین لایههای بتنی را دارد. سرعت عمل بالای پیکور، آن را به گزینهای مناسب برای پروژههای بزرگ با حجم زیاد تخریب بتن تبدیل میکند. نسبت به روشهایی مثل انفجار مقرونبهصرفهتر است و برای کارهایی مثل تخریب بتن سقفهای دال بتنی کاربرد دارد. پیکور لرزش و صدای زیادی ایجاد میکند و احتمال دارد به سازههای مجاور آسیب بزند.
تخریب بتن تحت فشار
تخریب بتن تحت فشار از فشار مکانیکی یا مواد شیمیایی منبسطشونده برای خرد کردن بتن استفاده میکند. ایمنی بالا، عدم ایجاد لرزش یا ضربه، دقت کنترلشده، سازگاری با محیطزیست و دسترسی خوب، از برجستهترین مزایای این روش تخریب بتن هستند. این تکنیک برای سطوح بتنی بسیار ضخیم مناسب نیست و در حین کار صدای قابلتوجهی تولید میکند، نیازمند نیروی متخصص است.
تخریب با بیل مکانیکی
بیل مکانیکی، ابزاری برای تخریب بتن ساختمانها یا پلها است و با استفاده از چنگکهای مخصوص، بتن را خرد میکند. مهمترین مزیتهای آن قابلیت جابجایی آسان، کاربری متنوع و سرعت عمل بالا در تخریب بتن است. با این حال، معایبی مانند ایجاد لرزش و ضربههای شدید، کاهش دقت کار، تولید گرد و غبار و صدای زیاد دارد. همین ویژگیها همراه با هزینههای بالا، موجب تردید مجریان در انتخاب این روش برای تخریب بتن میشود.
تخریب با مواد منفجره
در این روش تخریب بتن، ابتدا سوراخهایی در بتن ایجاد شده و مواد منفجره درون آنها قرار میگیرد. پس از فعالسازی، انفجارها بتن را به قطعات کوچکتر تقسیم میکند. این تکنیک برای تخریب بتن در حجمهای بسیار بزرگ موثر است. مهمترین مزیتهای آن قدرت تخریب بسیار بالا و سرعت عمل چشمگیر است. خطرات ایمنی، نیاز به اخذ مجوزها، احتمال آسیب به سازههای نزدیک، ایجاد گرد و غبار زیاد و محدودیتهای قانونی از جمله این موارد هستند که باید مدیریت شوند.
تخریب با کمپرسور
تخریب بتن با کمپرسور به کمک چکشهای پنوماتیک یا برقی انجام میشود. این دستگاه با وارد کردن ضربات مکرر و سنگین، بتن را متلاشی میکنند. سرعت بالا و قدرت تخریب خوب، دسترسی آسان به تجهیزات و هزینه اجرای مقرونبهصرفه نیز از نقاط قوت آن است. معایبی مانند تولید سر و صدای زیاد و گرد و غبار فراوان، خطرات ایمنی برای اپراتور و اطراف، نیاز به تجهیزات حفاظتی و دقت محدود در برخی کارها را باید برای انتخاب این روش تخریب بتن در نظر گرفت.
سادهترین روش تخریب شیمیایی بتن
روشهای تخریب شیمیایی بتن، ویژگیهایی دارد که باید متناسب با نیازتان از این ویژگیها بهره ببرید.
تخریب با کتراک
کتراک یک ماده غیر انفجاری شبیه به سیمان است و برای تخریب بتن استفاده میشود. ایمنی بالا، دقت خوب، کنترلپذیری مناسب، هزینه کم و سازگاری با محیط زیست از مزیتهای اصلی این روش تخریب بتن به حساب میآیند. تخریب بتن با کتراک محدودیتهایی هم دارد. این روش برای بتنهای خیلی ضخیم مناسب نیست، هنگام کار صدا تولید میکند، به رطوبت کافی نیازمند است و عملکرد آن تحت تاثیر محدودیتهای دمایی قرار میگیرد.
تخریب با اسید
نوع خاصی از اسیدها به نام اسید ضد بتن، با سرعت بالا روی بتن تاثیر گذاشته و با تضعیف اجزای آن، تخریب بتن را ممکن میسازد. ایمنی نسبی، دقت قابل قبول و عدم ایجاد لرزش از مزیتهای این روش تخریب بتن هستند. ایجاد لکه روی سطوح، خطرات برای سلامتی افراد، نیاز شدید به سیستم تهویه قوی، آلودگی زیستمحیطی، محدودیت در تخریب ضخامتهای زیاد و عدم کارایی برای همه انواع بتن، استفاده از آن را محدود میکند.
تخریب با مواد شیمیایی
برخی مواد شیمیایی قادرند اجزای تشکیلدهنده بتن را حل یا ضعیف کنند و فرآیند تخریب بتن را آغاز نمایند. این روش حتی برای تخریب بتن با ضخامتهای قابل توجه نیز بدون مشکلی قابل استفاده است. این مواد سمی و خطرناک هستند و آلودگی محیطی زیادی ایجاد میکنند. همچنین، سرعت پایین این روش باعث میشود کمتر کسی آن را برای تخریب بتن انتخاب کند.
تخریب با مواد منبسط شونده
مواد منبسطشونده (دِموِلیشن یا اِکسپنشن) با ترکیب با آب واکنش نشان داده و برای تخریب بتن به کار میروند. نداشتن صدا و لرزش، دقت بالا و ایمنی، مزیتهای برجسته این روش تخریب بتن هستند. سرعت انجام کار در این روش پایین است، برای سطوح بسیار ضخیم محدودیت دارد و هزینه اجرای آن در برخی پروژهها بالا است.
سخن آخر
ساده ترین روش تخریب بتن زمانی کارآمد و تاثیرگذار خواهد بود که با شرایط پروژه شما هماهنگ باشد. پیش از هر اقدامی، باید نیازهای دقیق کار خود را بررسی کنید. پس از آن میتوانید ساده ترین روش تخریب بتن مناسب را برگزینید و بهترین نتیجه را بگیرید.
