خاکبرداری یک فرایند تخصصی و مهندسیست که بهمنظور آمادهسازی زمین برای اجرای سازهها صورت میگیرد. این عملیات، یکی از مهمترین و حساسترین مراحل اجرایی در پروژههای ساختمانی به شمار میرود. در پروژههای تخریب در تهران، بلافاصله پس از اتمام فرآیند تخریب، نوبت به اجرای خاکبرداری میرسد. این مرحله باید زیر نظر تیمهای متخصص و مهندسان مجرب اجرا شود، چرا که حتی یک خطای کوچک میتواند ساختار کل پروژه را با چالشهای جدی مواجه سازد.
مراحل اصلی خاکبرداری در تهران
فرآیند خاکبرداری از پنج مرحله اساسی تشکیل شده که هر یک شامل اقدامات تخصصی خاص خود است. دقت در اجرای تمامی این مراحل ضروریست و اجرای نادرست هر بخش میتواند باعث تأخیر یا افزایش هزینههای پروژه شود.
1. نقشهبرداری زمین
پیش از هر اقدامی باید نقشهای دقیق و تأییدشده از محل پروژه تهیه شود. بدون وجود نقشه، آغاز عملیات خاکبرداری ممکن نیست. طی نقشهبرداری، حجم عملیات، میزان شیب و ناهمواریها با کمک آزمایشهای زمینشناسی مشخص میشوند. بررسی نوع خاک نیز اهمیت بالایی دارد، زیرا نقشهبرداری باید با در نظر گرفتن مشخصات زمین انجام شود. دقت در این مرحله نهتنها باعث صرفهجویی در هزینهها میشود، بلکه از بروز خطاهای بعدی جلوگیری میکند.
2. تحقیقات ژئوتکنیک
در ادامه، مطالعات ژئوتکنیکی بهمنظور تعیین عمق مناسب خاکبرداری و سنجش استحکام خاک آغاز میگردد. این تحقیقات باید کاملاً مطابق با نقشههای اجرایی پیش بروند؛ در غیر این صورت، امکان دریافت تأییدیههای مهندسی و نظارتی وجود نخواهد داشت.
3. زیرسازی و آمادهسازی خاک
خاکبرداری باید تا رسیدن به مقاومت مطلوب خاک ادامه یابد. برای این منظور، تمام لایههای خاک نباتی و ضعیف باید از محل پروژه خارج شوند. در این مرحله توجه به شیب عرضی برای جلوگیری از تجمع آب بسیار مهم است. اگر خاکبرداری بیش از تراز مشخص انجام شود، بستر باید مجدداً با مصالح مناسب پر شده و به تراز استاندارد برسد.
4. درجهبندی خاک
مرحله بعدی به ارزیابی و درجهبندی خاک اختصاص دارد. این درجهبندی بر اساس میزان سختی، استحکام و زاویه شیب زمین انجام میشود. در صورت شیبدار بودن زمین، لازم است زاویه مناسب با توجه به نوع خاک محاسبه شود. همچنین، برای تثبیت بهتر بستر، ممکن است بخشهایی از خاک سفت، شکسته و خرد شوند.
5. بتنریزی نهایی
پس از اتمام عملیات خاکبرداری، اگر سطح زیرین بیش از حد مجاز برداشته شده باشد، باید عملیات بتنریزی جهت مقاومسازی انجام شود. این مرحله علاوه بر استحکام بیشتر بستر، از نشستهای بعدی در سازه نیز جلوگیری میکند.
روشهای اجرای خاکبرداری توسط شرکتهای عمرانی در تهران
شرکتهای فعال در زمینه خاکبرداری در تهران با توجه به نوع پروژه، شرایط زمین، عمق گودبرداری و وجود یا عدم وجود طبقات منفی، از تکنیکهای متنوعی بهره میبرند. انتخاب روش مناسب، نقش تعیینکنندهای در موفقیت پروژه و مدیریت هزینهها دارد.
تکنیک عمودی
این روش بهطور خاص در پروژههای با عمق زیاد یا سازههای دارای طبقات منفی مورد استفاده قرار میگیرد. اغلب در مناطق شهری که گودبرداری بیش از ۱۵ فوت عمق دارد، تکنیک عمودی بهترین گزینه است. گرچه اجرای این روش به تجهیزات و نیروی متخصص نیاز دارد و هزینهبر است، اما بهدلیل ایمنی بالا، در بسیاری از پروژهها اولویت دارد.
تکنیک افقی
سادهترین روش خاکبرداری، تکنیک افقیست. این روش در پروژههایی با وسعت کم یا سازههایی که طبقات زیرزمینی ندارند، کاربرد دارد. از آنجا که نیازی به ماشینآلات سنگین نیست، حتی میتوان آن را به صورت دستی اجرا کرد. این روش اقتصادی و مناسب پروژههای محدود است.
روش ترکیبی (بوته هیبرید)
در این تکنیک، ترکیبی از روشهای عمودی و افقی به کار گرفته میشود. بوته هیبرید برای پروژههای وسیع با عمق زیاد مناسب است. مهندسان در این روش باید به پایداری دیوارهها توجه ویژهای داشته باشند. اگر دیوارهها مستحکم نباشند، خطرات جدی برای ماشینآلات و نیروی انسانی در پی خواهد داشت. این روش از نظر فنی پیشرفتهتر از سایر روشها بوده و بهطور معمول هزینه بالاتری نیز دارد.
قالبگیری
در پروژههایی که خاک بستر آنها از جنس رس یا گرانول است، روش قالبگیری استفاده میشود. این روش با هدف تثبیت بخشهای مختلف زمین و کاهش هزینههای نهایی طراحی شده است. با وجود صرفهجویی در هزینه، اجرای آن نیاز به ماشینآلات خاص و نیروهای متخصص دارد.
اگر بخواهیم بهصورت خلاصه بگوییم، خاکبرداری در پروژههای ساختمانی تهران فرایندی بسیار دقیق، فنی و نیازمند برنامهریزی مهندسیست. از مرحله طراحی نقشه تا اجرای نهایی، کوچکترین بیدقتی میتواند خسارات مالی و زمانی بهبار آورد. به همین دلیل، انتخاب شرکت مجری باتجربه و استفاده از تکنیک مناسب در اجرای پروژه، از اهمیت بالایی برخوردار است.
