گودبرداری در تهران

گودبرداری در تهران جهت مقاوم و ایمن سازی گودال های عمیق در تراز پایین تر از پی ساختمان های مجاور یا تراز پایین تر از سطح طبیعی زمین انجام می شود. در واقع این فرایند بیشتر به منظور تامین امکانات رفاهی ساختمان در مناطق شهری صورت می گیرد. برای بسیاری از پروژه های ساختمانی اجرای گودبرداری لازم و ضروری است. منتهی اهمیت این فرایند برای تامین امکانات رفاهی ساختمان، نظیر سالن اجتماعات، استخر، پارکینگ و غیره اهمیت بیشتری دارد.

گودبرداری چیست؟

گودبرداری یکی از مهمترین و اصلی ترین فرایندهای ساختمان سازی، مخصوصاً در شهرهای بزرگ نظیر تهران است. در این فرایند تراز پایین تر از سطح طبیعی زمین با استفاده از ماشین آلات مخصوص خاکبرداری و حفاری می شود. در گودبرداری مخصوصاً برای پروژه های ساختمانی، حفاری باید به نحوی اجرا شود که جداره های گودال ایجاد شده نزدیک به قائم یا قائم باشند.

معمولاً در پروژه های ساختمانی فرایند گودبرداری جهت ایجاد کانال منبع آب زیر زمین و غیر انجام می شود. در این فرایند سربارهای احتمالی روی خاک کنار گودال قرار می گیرند و فشار جانبی وارد بر دیواره ها از رانش خاک بر اثر وزن خود ناشی می شود.

در گودبرداری سربارها شامل ساختمان های مجاور، خاک بالای لبه گود، بارهای معابر مجاور و غیره هستند. همچنین یک سری سازه های موقتی جهت جلوگیری از ریزش و مهار ترانشه و تبعات منفی آن اجرا می شود. در واقع برای اجرای اصولی سازه های نگهبان باید از سازه های موقتی استفاده شود.

به طور کلی گودبرداری شامل مجموعه ای از اقدامات است که در آن مواد موجود در داخل زمین نظیر سنگ و خاک جهت ایجاد یک گودی برای اجرای پروژه ایجاد می شود.

ناگفته نماند که این فرایند شامل دو نوع حفاظت شده و حفاظت نشده است. انتخاب یکی از این دو روش بر اساس شرایط محیط پیرامون و شرایط خاک صورت می گیرد. این فرایند باید با توجه به یک سری اصول فنی و مهندسی انجام شود. زیرا عدم توجه به اصول فنی منجر به بروز یک سری حوادث احتمالی و خطرناک می شود.

دلایل اهمیت گودبرداری

گودبرداری یکی از مراحل مهم و حیاتی ساخت و ساز محسوب می شود و حتماً باید زیر نظر بهترین و با تجربه ترین مهندسان ساختمان سازی اجرا شود. زیرا اجرای درست تاثیر زیادی بر دوام و کیفیت و مهم تر از همه ایمنی پروژه می گذارد.

به عبارت دیگر گودبرداری اهمیت بسیار زیادی دارد و بدون انجام این فرایند تراز کردن سطح زمین و ایجاد فضای لازم برای فونداسیون امکان پذیر نخواهد بود. همچنین یکی از راهکارهای مناسب جهت فراهم نمودن فضای مناسب برای سازه و فونداسیون، گودبرداری است. زیرا با ایجاد حفاری در عمق زمین فضای مناسبی برای ستون ها و سایر اجزای سازه در زمین ایجاد می شود.

برای تراز کردن سطح زمین، انجام ساخت ساز در یک سطح کاملاً هموار و صاف و ایجاد سازه ای کاملاً مستحکم و پایدار نیز حفاری و ایجاد گودال بسیار مهم است. یکی دیگر از اهداف گودبرداری دسترسی به زیر زمین برای نصب تاسیسات ساختمانی نظیر کابل ها، لوله ها و غیره است. همچنین در این فرایند خاک های اضافی موجود در بستر سازه برداشته می شود.

ناگفته نماند که اجرای گودبرداری اصولی و صحیح اهمیت بسیار زیادی دارد و اگر این فرایند به درستی انجام نشود، میزان پایداری و ایمنی تا حدود زیادی کاهش پیدا می کند. دیگر گزینه ای که بیش از هر چیزی اهمیت این فرایند را بالا می برد، جلوگیری از بروز حوادث احتمالی و ایجاد خسارات مالی و جانی است. همچنین با انجام گودبرداری اصولی تا حدود زیادی هزینه های اضافی اجرای پروژه در طول ساخت و ساز کاهش پیدا می کند.

در کنار همه موارد نام برده باید گفت که گودبرداری موجب افزایش سرعت ساخت و ساز می شود. البته به شرط آنکه این فرایند با استفاده از فناوری های نوین و تجهیزات پیشرفته انجام شود.

مراحل گودبرداری

گودبرداری در طی مراحل مختلفی انجام می شود و اصلی ترین مراحل آن شامل مراحل اداری، فنی و اجرایی است. در واقع مسئولان پروژه های گودبرداری قبل از هر اقدامی ابتدا باید به سازمان نظام مهندسی و شهرداری محل مراجعه نمایند و مجوزهای لازم را برای انجام این فرایند مهم ساخت و ساز را دریافت کنند.

در مرحله فنی طراحی گودبرداری و مطالعات ژئوتکنیکی انجام می شود. سپس نقشه گودبرداری و نقشه ساختمان توسط مجری و مهندس ناظر با تجربه مورد بررسی قرار می گیرد. آنگاه در صورتی که مهندس ناظر، نقشه های ساختمان، عمق ابعاد و روش انتخاب شده برای پایدار سازی را تایید کند نوبت به مرحله سوم یا مرحله اجرایی این فرایند می رسد.

در مرحله اجرایی ابتدا با استفاده از تجهیزات و ابزارهای مناسب محل پروژه برای گودبرداری آماده می شود. آنگاه با استفاده از روش های دستی یا ماشین آلات مناسب عمق تعیین شده در نقشه حفاری می شود. البته باید متذکر شد که این فرایند باید با توجه به نکات مختلفی نظیر  پایدار سازی دیوارها با استفاده از روش های مناسب، حفاظت از سازه های مجاور و نظارت و کنترل دقیق بر مراحل گودبرداری زیر نظر مهندس ناظر اجرا شود.

هدف از گودبرداری

همانطور که در مطالب قبلی نیز به این نکته اشاره شد یکی از فراینده های مهم در اجرای پروژه های ساختمانی مختلف گودبرداری است. این فرایند با اهداف مختلفی اجرا می شود که مهم ترین و اصلی ترین آن ایمن سازی جداره های گود است. در این فرایند با استفاده از یک سری سازه های نگهبان جداره های گود ایمن سازی می شوند. البته ایمن سازی جداره های گود نیز با اهداف مختلفی نظیر حفظ اموال داخل و خارج گود، حفظ جان انسان های داخل و خارج گود و همچنین ایجاد یک شرایط کاملاً مطمئن و ایمن برای اجرای کار است.

این فرایند معمولاً اهداف مختلفی نظیر احداث کانال، تخریب ساختمان فرسوده، احداث پارکینگ ها، ایجاد مخازن زیرزمینی و حفاظت از فونداسیون در برابر یخبندان انجام می شود.

عوامل مؤثر در گودبرداری

فرایند گودبرداری تحت تاثیر عوامل مختلفی قرار دارد و هر کدام از این عوامل نیز در جایگاه خود مهم هستند و حتماً باید مورد توجه باشند.

• ویژگی های ژئوتکنیک خاک و نوع خاک

یکی از عوامل مهم و موثر بر این امر ویژگی های ژئوتکنیک خاک و نوع خاک است. در واقع بر اساس ویژگی های ژئوتکنیکی و نوع خاک میزان تغییر شکل و مقاومت برشی خاک محاسبه می شود.

• شرایط آب زیر زمینی

دیگر عامل تاثیرگذار بر این امر شرایط آب زیرزمینی است. در واقع یکی از مهم ‌ترین عواملی که بر میزان پایداری گودال حاصل از این فرایند تاثیر می گذارد، سطح آب سفره های زیرزمینی است. در پروژه هایی که آب زیرزمینی وجود دارد، باید برای زهکشی و آب بندی تمهیدات ویژه انجام شود.

• عرض و عمق گودال

علاوه بر موارد نام برده عرض و عمق گودال نیز بر این فرایند تاثیر می گذارد. مهم ترین اصل برای انتخاب روش های مناسب و استاندارد پایدار سازی گود، میزان عمق و عرض گودال است. در واقع گودال هایی که دارای عرض و عمق بیشتری هستند باید با استفاده از روش های اصولی تر و پیچیده تر پایدار سازی شوند. زیرا در غیر این صورت فاقد مقاومت و ایمنی کافی خواهند بود.

• تاسیسات سازه ها و ساختمان های مجاور

تاسیسات سازه ها و ساختمان های مجاور محل اجرای پروژه نیز از دیگر عواملی هستند که به صورت مستقیم بر این فرایند تاثیر می گذارند. از این رو لازم است که قبل از شروع به ایجاد گودال برای آماده سازی بستر سازه مورد نظر همه سازه ها، تاسیسات و ساختمان های مجاور به صورت کاملاً دقیق و ایمن بررسی شوند. سپس بر اساس بررسی های صورت گرفته روش مناسبی برای پایدار سازی ایمن پروژه انتخاب شود.

• وزن سازه و نوع آن

همانطور که در مطالب قبلی نیز عنوان شد، ایجاد گودال در ساختمان سازی به منظور ساخت یک سازه ایمن و پایدار انجام می شود. بنابراین لازم است که وزن و نوع سازه نیز برای این منظور مد نظر قرار بگیرد. در واقع روش اجرای کار و همچنین عمق گود بر اساس وزن و نوع سازه مشخص می شود. معمولاً هر چقدر سازه ها سنگین تر و بلندتر باشند به فونداسیون عمیق تری نیاز دارند. در نتیجه با افزایش وزن و ارتفاع سازه عمق گودال نیز باید افزایش پیدا کند.

• شرایط آب و هوایی

دیگر نکته ای که در ایجاد گودال برای ساختمان سازی باید مورد توجه قرار بگیرد، شرایط آب و هوایی است. زیرا شرایط آب و هوایی نیز به صورت مستقیم بر این فرایند تاثیر می گذارد. به عنوان مثال اگر گودبرداری در شرایط یخبندان و بارندگی انجام شود، احتمال ریزش خاک افزایش پیدا می کند. از این رو لازم است که در شرایط آب و هوایی نامناسب برای افزایش ایمنی کار و همچنین پایداری گودال اقدامات مناسب و کاربردی صورت بگیرد.

• امکانات

امروزه ایجاد گودال و حفاری برای ساخت و ساز با استفاده از فناوری های نوین انجام می شود. به همین دلیل گودبرداری در حال حاضر نسبت به گذشته در شرایط بهتر و ایمن تری صورت می گیرد. در واقع نیروی انسانی و نوع تجهیزات به کار رفته در این فرایند به صورت کاملاً مستقیم بر ایمنی و سرعت سازه تاثیر می گذارد. همچنین آن دسته از مهندسانی که برای اجرای این فرایند از دانش فنی و فناوری های نوین بهره می گیرند، فرایندی کم خطرتر را تجربه می کنند. استفاده از تجهیزات و فناوری های نوین نقش بسیار موثری بر افزایش ایمنی این فرایند دارد و  منجر به کاهش ریسک ها می شود.

کاربردهای گودبرداری در ساختمان سازی

گودبرداری در ساختمان سازی کاربردهای مختلفی دارد و همانطور که در مطالب قبلی نیز به این نکته اشاره شد بدون اجرای این فرایند امکان دسترسی به فضای مناسب برای احداث فونداسیون سازه وجود ندارد. به طور کلی اصلی ترین و مهم ترین کاربرد گودبرداری در ساختمان سازی ایجاد فونداسیون و فضایی مناسب برای انتقال بار سازه به زمین است. البته این فرایند در ساختمان سازی علاوه بر ایجاد فونداسیون کاربردهای دیگری نیز دارد که در ادامه به آنها اشاره خواهد شد.

• احداث پارکینگ های زیر زمینی

یکی از مهمترین و اصلی ترین مراحل کار برای ساخت ساختمان هایی که به پارکینگ طبقاتی زیرزمینی و همچنین زیرزمین نیاز دارند گودبرداری است. زیرا فقط از طریق ایجاد گودال در زمین است که می توان فضای مورد نیاز برای اجرا و ساخت زیر زمین و پارکینگ های زیرزمینی را فراهم نمود. همچنین برای اجرای سازه های زیر سطحی و تاسیسات زیرزمینی نظیر تونل ها نیز یکی از مهم ترین و اصلی ترین اقدامات گودبرداری و ایجاد فضای لازم از این طریق است.

• دسترسی به سطح های پایدار جهت پی ریزی

دیگر کاربرد خاکبرداری در ساختمان سازی و ایجاد گودال در بستر سازه دسترسی به لایه های مقاوم خاک به منظور ایجاد سطوح پایدار برای فونداسیون است. زیرا اگر فونداسیون و پایه های سازه بر روی یک سطح پایدار و مستحکم قرار نگیرند میزان پایداری و مقاومت سازه نیز کم می شود و در نتیجه ایمنی آن به شدت کاهش پیدا می کند.

• نصب تاسیسات زیربنایی

در ساختمان سازی برای دسترسی به فضای مناسب جهت نصب کابل ها و لوله ها و دیگر تاسیسات زیربنایی  در بستر سازه گودال ایجاد می شود. البته بر اساس شرایط پروژه گ، نوع خاک و عمق گودال روش مناسب برای اجرای این فرایند متفاوت است.